Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.



Staruszek długopis

26 listopada 2006, 11:09

W każdej sekundzie na świecie sprzedaje się 57 długopisów. Potem, pożyczane przez rodzinę, kolegów i koleżanki, przechodzą z rąk do rąk i rzadko kiedy wracają do prawowitego właściciela. Wynaleziono je, ponieważ kogoś bardzo frustrowało używanie robiącego kłopotliwe kleksy pióra.


Nowy (prozdrowotny?) polisacharyd z mchu

23 kwietnia 2018, 11:44

Badając ewolucyjną historię betaglukanu, naukowcy odkryli w modelowym mchu Physcomitrella patens nowy rodzaj polisacharydu. Mają nadzieję, że uda się go wykorzystać do różnych celów, nie tylko prozdrowotnych.


Ekstrakt z grzybów shiitake eliminuje zakażenie wirusem HPV

30 października 2014, 12:15

Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) można wyeliminować za pomocą suplementu diety AHCC (od ang. Active Hexose Correlated Compound). Otrzymuje się go na drodze chemicznej z grzybni twardników japońskich (shiitake).


Odchudzający winegret

22 czerwca 2009, 09:51

Japońscy naukowcy odkryli, że zwykły sos winegret może zapobiec akumulowaniu się tłuszczu, a więc tyciu. Na razie wykazano, że tak się dzieje u myszy, ale niewykluczone, że również u ludzi (Journal of Agricultural and Food Chemistry).


Komórki mózgu zakażają się wirusem zapalenia wątroby typu C

18 stycznia 2012, 14:25

Naukowcy z Uniwersytetu w Birmingham zademonstrowali po raz pierwszy, że komórki ludzkiego mózgu ulegają zakażeniu wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV).


Herbata łagodzi efekty uboczne radioterapii

5 grudnia 2006, 10:50

Amerykańscy i niemieccy naukowcy ustalili, że ekstrakty z herbaty przyspieszają gojenie uszkodzeń skóry, które powstały podczas radioterapii.


Najrzadszy gatunek człowiekowatych o włos od wyginięcia

8 maja 2018, 10:58

Międzynarodowy zespół biologów uważa, że odkryty w zeszłym roku orangutan z Tapanuli, który od początku był uznawany za najbardziej zagrożonego przedstawiciela człowiekowatych, w zasadzie przegrał swoją walkę o przetrwanie. Chyba że niezwłocznie zostaną podjęte odpowiednie kroki.


W Nowym Jorku na jednego człowieka nie przypada wcale jeden szczur

12 listopada 2014, 13:35

Jonathan Auerbach, statystyk z Uniwersytetu Columbii, twierdzi, że Nowy Jork stanowi dom dla ok. 2 mln szczurów. To oznacza, że opowieści, że na jednego mieszkańca Wielkiego Jabłka przypada jeden gryzoń, można włożyć między bajki.


Barwy moa

2 lipca 2009, 08:47

Naukowcy podjęli pierwszą opartą o analizę DNA próbę rekonstrukcji wymarłych ptaków moa. Posłużyli się przy tym bardzo starymi piórami sprzed mniej więcej 2500 lat, odkrytymi w schroniskach skalnych i jaskiniach Nowej Zelandii.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk